Trong lĩnh vực bảo hiểm, việc xác định đúng giá trị tài sản để tham gia bảo hiểm là yếu tố then chốt đảm bảo quyền lợi cho người sở hữu. Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị là một khái niệm quen thuộc nhưng không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa và tác động của nó. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về loại hợp đồng này. Hãy cùng tham khảo bài viết này!
1. Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị là gì?
Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị là loại hợp đồng mà số tiền bảo hiểm được các bên thỏa thuận thấp hơn giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm ký kết hoặc khi xảy ra sự cố. Theo Điều 13 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022 (số 06/2022/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2023), giá trị bảo hiểm do các bên tự do thỏa thuận, nhưng nếu thấp hơn giá trị thực tế, đây được gọi là bảo hiểm dưới giá trị. Chẳng hạn, một căn nhà trị giá 3 tỷ đồng nhưng chỉ được bảo hiểm với số tiền 2 tỷ đồng thì rơi vào trường hợp này.
Loại hợp đồng này thường xuất hiện khi người mua bảo hiểm muốn giảm phí bảo hiểm hoặc không đánh giá chính xác giá trị tài sản tại thời điểm ký kết. Tuy nhiên, theo Nghị định số 67/2023/NĐ-CP, khi tổn thất xảy ra, số tiền bồi thường sẽ được tính theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm và giá trị thực tế, chứ không phải toàn bộ thiệt hại thực tế. Điều này có nghĩa là nếu tài sản bị hư hại hoàn toàn, người mua bảo hiểm sẽ không nhận được đủ tiền để bù đắp.
Phạm vi áp dụng của hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị thường liên quan đến các loại tài sản như nhà ở, phương tiện giao thông, máy móc thiết bị hoặc hàng hóa trong kho, tùy thuộc vào thỏa thuận giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm. Theo Điều 17 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ có trách nhiệm bồi thường trong giới hạn số tiền bảo hiểm đã cam kết, trừ khi có thỏa thuận bổ sung khác. Vì vậy, việc xác định số tiền bảo hiểm phù hợp là điều cần cân nhắc kỹ lưỡng ngay từ đầu.
Khái niệm hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị không chỉ phản ánh sự khác biệt giữa số tiền bảo hiểm và giá trị thực tế mà còn là yếu tố quan trọng cần hiểu rõ để đảm bảo quyền lợi khi tham gia bảo hiểm.
2. Đặc điểm của hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị
Một đặc điểm chính là số tiền bảo hiểm luôn thấp hơn giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm ký kết hoặc khi xảy ra tổn thất, dẫn đến việc bồi thường không đủ để trang trải toàn bộ thiệt hại. Ví dụ, nếu một chiếc xe tải trị giá 1,2 tỷ đồng được bảo hiểm với số tiền 800 triệu đồng, khi xe bị tai nạn gây thiệt hại 1 tỷ đồng, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chi trả tối đa 800 triệu đồng theo hợp đồng. Điều này được quy định tại Khoản 2 Điều 17 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022 về nguyên tắc bồi thường theo giới hạn cam kết.
Đặc điểm tiếp theo là mức phí bảo hiểm thường thấp hơn đáng kể so với hợp đồng bảo hiểm đầy đủ giá trị, bởi phí được tính dựa trên số tiền bảo hiểm đã thỏa thuận theo Nghị định số 67/2023/NĐ-CP. Điều này có thể hấp dẫn với những người muốn tiết kiệm chi phí ban đầu, nhưng đổi lại, họ phải chấp nhận rủi ro tự chịu một phần tổn thất lớn hơn nếu tài sản bị hư hỏng hoặc mất mát. Đây là sự đánh đổi cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên nhu cầu và khả năng tài chính.
Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị vẫn phải tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành, bao gồm việc xác định rõ phạm vi rủi ro được bảo hiểm như cháy nổ, thiên tai (bão, lũ), trộm cắp hoặc hư hỏng do lỗi vận hành. Theo Điều 14 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022, các bên có quyền tự do thỏa thuận phạm vi bảo hiểm, nhưng doanh nghiệp bảo hiểm không có nghĩa vụ chi trả vượt quá số tiền bảo hiểm đã cam kết, ngay cả khi thiệt hại thực tế cao hơn. Do đó, người mua bảo hiểm cần đọc kỹ điều khoản hợp đồng để tránh hiểu lầm về mức độ bảo vệ.
Các đặc điểm của hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị cho thấy đây là một lựa chọn tiết kiệm nhưng tiềm ẩn rủi ro, đòi hỏi người tham gia phải hiểu rõ để đưa ra quyết định phù hợp với nhu cầu thực tế.
>>>>Xem thêm về Ví dụ về quyền sử dụng tài sản
3. Hậu quả và cách khắc phục khi tham gia hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị
Hậu quả nghiêm trọng nhất là khi xảy ra tổn thất, số tiền bồi thường không đủ để bù đắp toàn bộ thiệt hại thực tế, buộc bên mua bảo hiểm phải tự chi trả phần còn lại từ nguồn tài chính cá nhân hoặc doanh nghiệp. Chẳng hạn, một nhà kho trị giá 4 tỷ đồng nhưng chỉ được bảo hiểm 2,5 tỷ đồng, nếu bị cháy gây thiệt hại 3,5 tỷ đồng, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chi trả tối đa 2,5 tỷ đồng theo hợp đồng, và chủ nhà kho phải tự bỏ ra 1 tỷ đồng còn lại. Điều này được quy định tại Nghị định số 67/2023/NĐ-CP về nguyên tắc bồi thường theo tỷ lệ.
Một hệ quả khác là hợp đồng bảo hiểm dưới giá trị có thể gây khó khăn trong việc phục hồi hoặc thay thế tài sản sau sự cố, đặc biệt với các tài sản quan trọng như máy móc sản xuất hoặc bất động sản có giá trị lớn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động fv888 mà còn làm giảm hiệu quả của việc tham gia bảo hiểm, khiến người mua cảm thấy không được bảo vệ đầy đủ. Theo Điều 17 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022, doanh nghiệp bảo hiểm không chịu trách nhiệm vượt quá số tiền bảo hiểm cam kết, dẫn đến rủi ro tài chính tăng cao cho bên mua.
Để khắc phục tình trạng này, người mua bảo hiểm nên tiến hành định giá tài sản chính xác trước khi ký hợp đồng, có thể thuê các đơn vị thẩm định độc lập để xác định giá trị thực tế, tránh tình trạng bảo hiểm dưới giá trị không chủ ý. Ngoài ra, các bên có thể thỏa thuận điều chỉnh số tiền bảo hiểm định kỳ theo giá trị thị trường hoặc biến động kinh tế, theo Điều 14 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022, hoặc mua thêm bảo hiểm bổ sung để tăng mức bảo vệ nếu cần thiết. Cách tiếp cận này giúp đảm bảo tài sản được bảo hiểm đầy đủ, giảm thiểu tổn thất tối đa khi xảy ra sự cố.
Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị tuy có thể tiết kiệm chi phí ban đầu nhưng tiềm ẩn nhiều hậu quả bất lợi, và việc khắc phục đòi hỏi sự chủ động trong định giá cũng như điều chỉnh hợp đồng để bảo vệ tài sản một cách tối ưu nhất.
>>>>Xem thêm về Tài sản gốc là gì?
4. Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị có hợp pháp không?
Có, theo Điều 14 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022, các bên được tự do thỏa thuận số tiền bảo hiểm, miễn là tuân thủ quy định pháp luật hiện hành.
Làm sao biết tài sản được bảo hiểm dưới giá trị?
Bạn cần so sánh số tiền bảo hiểm trong hợp đồng với giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm ký kết hoặc khi xảy ra sự cố để xác định.
Có thể điều chỉnh hợp đồng bảo hiểm dưới giá trị không?
Có, theo Điều 14 Luật Kinh doanh Bảo hiểm 2022, các bên có thể thỏa thuận điều chỉnh số tiền bảo hiểm để phù hợp với giá trị thực tế của tài sản.
Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị là một lựa chọn phổ biến trong lĩnh vực bảo hiểm, nhưng cần được xem xét kỹ lưỡng vì ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ bảo vệ tài sản khi xảy ra sự cố. Từ khái niệm cơ bản, đặc điểm nổi bật đến hậu quả và giải pháp khắc phục, loại hợp đồng này yêu cầu người tham gia phải hiểu rõ để tránh những rủi ro tài chính không đáng có. Hãy đồng hành cùng để biết thêm nhiều thông tin chi tiết!
Để lại một bình luận