Mẫu tờ khai đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

Mẫu tờ khai đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là tài liệu quan trọng giúp người nộp thuế giảm bớt gánh nặng tài chính khi chăm lo cho gia đình, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế biến động. Việc đăng ký đúng quy định không chỉ đảm bảo quyền lợi hợp pháp mà còn tránh các sai sót về thuế thu nhập cá nhân. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về biểu mẫu và thủ tục liên quan, giúp bạn dễ dàng thực hiện. Cùng ACC Cần Thơ tìm hiểu sâu hơn để tối ưu hóa lợi ích thuế.

1. Khái niệm người phụ thuộc và giảm trừ gia cảnh trong thuế thu nhập cá nhân

Người phụ thuộc là cá nhân được người nộp thuế thu nhập cá nhân có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng. Việc xác định đúng người phụ thuộc cho phép người nộp thuế được hưởng khoản giảm trừ gia cảnh khi thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.

Theo điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định thì người phụ thuộc bao gồm các đối tượng sau:

• Con: con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ, con riêng của chồng, cụ thể gồm:

• Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
• Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Con đang theo học tại Việt Nam hoặc nước ngoài tại bậc học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12) không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.

Vợ hoặc chồng của người nộp thuế đáp ứng điệu kiện tại điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế đáp ứng điều kiện tại điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng và đáp ứng điều kiện tại điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC:

• Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế.
• Ông nội, bà nội; ông ngoại, bà ngoại; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế.
• Cháu ruột của người nộp thuế bao gồm: con của anh ruột, chị ruột, em ruột.
• Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.

Cá nhân được tính là người phụ thuộc theo hướng dẫn tại các tiết d.2, d.3, d.4, điểm d, khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC:

Đối với người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

• Bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.

Đối với người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.

• Người khuyết tật, không có khả năng lao động theo hướng dẫn tại tiết đ.1.1 điểm đ khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC là những người thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật về người khuyết tật, người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,…).

Lợi ích của việc đăng ký không chỉ dừng lại ở việc giảm số thuế phải nộp mà còn hỗ trợ ổn định tài chính gia đình, đặc biệt trong giai đoạn kinh tế biến động. Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết về hồ sơ và thủ tục, nhấn mạnh rằng đăng ký kịp thời giúp tránh các sai sót trong quyết toán thuế hàng năm. Nhiều cá nhân thường bỏ qua bước này, dẫn đến mất quyền lợi đáng kể, vì vậy việc hiểu rõ khái niệm là nền tảng để tiến hành đăng ký hiệu quả.

2. Mẫu tờ khai đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

Mẫu tờ khai đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là biểu mẫu chuẩn thống nhất do cơ quan thuế ban hành, dùng để kê khai thông tin chi tiết về người phụ thuộc nhằm áp dụng giảm trừ.

Biểu mẫu này giúp đơn giản hóa quy trình, đảm bảo tính minh bạch và dễ dàng kiểm tra. Nó bao gồm các phần cơ bản như thông tin người nộp thuế, danh sách người phụ thuộc và các giấy tờ chứng minh.

 |

3. Hồ sơ cần chuẩn bị để đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

Điểm g khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC được sửa đổi tại Thông tư 79/2022/TT-BTC quy định hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo từng đối tượng như sau:

Hồ sơ giảm trừ gia cảnh cho con

(Gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ/chồng)

* Con dưới 18 tuổi

Hồ sơ chứng minh là bản chụp Giấy khai sinh và bản chụp Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân (nếu có) (bổ sung Căn cước công dân so với trước đây).

* Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động

Hồ sơ chứng minh gồm có:

(1) Bản chụp Giấy khai sinh và bản chụp Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân (nếu có) (bổ sung Căn cước công dân so với trước đây).

(2) Bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật.

* Con đang theo học tại các bậc học

Hồ sơ chứng minh gồm:

(1) Bản chụp Giấy khai sinh.

(2) Bản chụp thẻ sinh viên/bản khai có xác nhận của nhà trường/giấy tờ khác chứng minh đang theo học tại các trường học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, trung học phổ thông/học nghề.

* Con nuôi, con ngoài giá thú, con riêng

Ngoài các giấy tờ theo từng trường hợp nêu trên, hồ sơ cần có thêm giấy tờ khác để chứng minh mối quan hệ như: Bản chụp quyết định công nhận việc nuôi con nuôi, quyết định công nhận việc nhận cha, mẹ, con…

Hồ sơ giảm trừ gia cảnh cho vợ/chồng

Hồ sơ chứng minh gồm có:

(1) Bản chụp Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân (bổ sung Căn cước công dân so với trước đây).

(2) Bản chụp Giấy xác nhận thông tin về cư trú/Thông báo số định danh cá nhân và thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư/giấy tờ khác do cơ quan Cơ quan Công an cấp (chứng minh được mối quan hệ vợ chồng)/Bản chụp Giấy chứng nhận kết hôn (Trước đây yêu cầu bản chụp sổ hộ khẩu)

Trường hợp vợ/chồng trong độ tuổi lao động thì ngoài các giấy tờ nêu trên hồ sơ chứng minh cần có thêm giấy tờ khác chứng minh người phụ thuộc không có khả năng lao động như:

• Bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật đối với người khuyết tật không có khả năng lao động.
• Bản chụp hồ sơ bệnh án đối với người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,..).

Hồ sơ giảm trừ gia cảnh cho cha, mẹ

(Cha, mẹ đẻ, cha, mẹ vợ, cha, mẹ chồng, cha dượng, mẹ kế, cha, mẹ nuôi)

Hồ sơ chứng minh gồm:

(1) Bản chụp Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân (bổ sung Căn cước công dân so với trước đây).

(2) Giấy tờ hợp pháp để xác định mối quan hệ của người phụ thuộc với người nộp thuế như:

• Bản chụp Giấy xác nhận thông tin về cư trú; hoặc
• Thông báo số định danh cá nhân và thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; hoặc
• Giấy tờ khác do cơ quan Cơ quan Công an cấp;
• Giấy khai sinh, quyết định công nhận việc nhận cha, mẹ, con của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

(Trước đây yêu cầu bản chụp sổ hộ khẩu)

Trường hợp trong độ tuổi lao động thì ngoài các giấy tờ nêu trên, hồ sơ chứng minh cần có thêm giấy tờ chứng minh là người khuyết tật, không có khả năng lao động như:

• Bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định đối với người khuyết tật không có khả năng lao động.
• Bản chụp hồ sơ bệnh án đối với người mắc bệnh không có khả năng lao động (như AIDS, ung thư, suy thận mãn,..).

Hồ sơ giảm trừ gia cảnh cho cá nhân khác

(Gồm: Anh, chị, em ruột của người nộp thuế; ông, bà nội; ông, bà ngoại; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế; con của anh ruột, chị ruột, em ruột; người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định mà không có nơi nương tựa được người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng)

Hồ sơ gồm:

(1) Bản chụp Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân (bổ sung Căn cước công dân so với trước đây).

(2) Các giấy tờ hợp pháp để xác định trách nhiệm nuôi dưỡng theo quy định pháp luật.

Các giấy tờ hợp pháp là bất kỳ giấy tờ pháp lý nào xác định được mối quan hệ của người nộp thuế với người phụ thuộc như:

• Bản chụp giấy tờ xác định nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật (nếu có).
• Bản chụp Giấy xác nhận thông tin về cư trú hoặc Thông báo số định danh cá nhân và thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc giấy tờ khác do cơ quan Cơ quan Công an cấp.

(Trước đây yêu cầu bản chụp sổ hộ khẩu (nếu có cùng sổ hộ khẩu) hoặc bản chụp đăng ký tạm trú của người phụ thuộc (nếu không cùng sổ hộ khẩu)).

• Bản tự khai của người nộp thuế theo mẫu ban hành kèm theo Thông tư số 80/2021/TT-BTC có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người nộp thuế cư trú về việc người phụ thuộc đang sống cùng.
• Bản tự khai của người nộp thuế theo mẫu ban hành kèm theo Thông tư số 80/2021/TT-BTC có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người phụ thuộc đang cư trú về việc người phụ thuộc hiện đang cư trú tại địa phương và không có ai nuôi dưỡng (trường hợp không sống cùng).

Nếu người phụ thuộc trong độ tuổi lao động thì ngoài các giấy tờ nêu trên, hồ sơ chứng minh cần có thêm giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động như:

• Bản chụp Giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật đối với người khuyết tật không có khả năng lao động.
• Bản chụp hồ sơ bệnh án đối với người mắc bệnh không có khả năng lao động (như bệnh AIDS, ung thư, suy thận mãn,..).

4. Thủ tục nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

Thủ tục đăng ký người phụ thuộc được thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến qua hệ thống của Tổng cục Thuế, đảm bảo tính minh bạch và tiện lợi. Quy trình này áp dụng cho cả trường hợp đăng ký mới hoặc thay đổi thông tin người phụ thuộc. Dưới đây là các bước thực hiện chi tiết:

Bước 1: Điền và chuẩn bị mẫu đăng ký

Cá nhân tải mẫu đăng ký người phụ thuộc từ cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế hoặc sử dụng phiên bản mới nhất. Điền đầy đủ thông tin cá nhân, mối quan hệ với người phụ thuộc và đính kèm các giấy tờ chứng minh. Bước này cần kiểm tra kỹ để tránh sai sót, vì thông tin không chính xác có thể dẫn đến từ chối đăng ký. Thời gian chuẩn bị thường mất 1-2 ngày, tùy thuộc vào việc thu thập giấy tờ.

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký

Nộp hồ sơ tại Cơ quan thuế cơ sở quản lý trực tiếp nơi cá nhân cư trú hoặc làm việc, hoặc qua cổng thông tin điện tử etax.gdt.gov.vn nếu đăng ký trực tuyến. Cơ quan tiếp nhận là Cơ quan thuế khu vực tương ứng. Hồ sơ được xử lý trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận, theo quy định tại Nghị định số 126/2020/NĐ-CP. Nếu nộp trực tiếp, cần giữ biên nhận để theo dõi.

Bước 3: Nhận kết quả và áp dụng giảm trừ

Sau khi cơ quan thuế xác nhận, cá nhân nhận thông báo chấp thuận qua email hoặc trực tiếp tại cơ quan. Giảm trừ gia cảnh được áp dụng từ tháng nộp hồ sơ, và có hiệu lực trong năm tài chính. Nếu có thay đổi (như người phụ thuộc mất điều kiện), phải đăng ký điều chỉnh trong vòng 10 ngày. Thời gian trả hồ sơ nếu từ chối là ngay lập tức kèm lý do, giúp cá nhân bổ sung kịp thời.

Quy trình này không chỉ đơn giản mà còn hỗ trợ người nộp thuế theo dõi qua ứng dụng di động của Tổng cục Thuế. Việc tuân thủ giúp tránh các khoản phạt hành chính nếu chậm trễ đăng ký, đồng thời tối ưu hóa lợi ích thuế lên đến hàng chục triệu đồng mỗi năm tùy số lượng người phụ thuộc.

Mẫu tờ khai đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là công cụ thiết yếu để bạn bảo vệ quyền lợi thuế của mình một cách hiệu quả. Đừng để những sai sót nhỏ làm ảnh hưởng đến khoản tiết kiệm lớn. Hãy áp dụng ngay các hướng dẫn trên để tối ưu hóa thu nhập sau thuế. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ pháp lý chuyên sâu, liên hệ ACC Cần Thơ ngay hôm nay.