Hướng dẫn sử dụng các phần mềm tra cứu tàu biển phổ biến

Phần mềm tra cứu tàu biển đang ngày càng trở thành công cụ không thể thiếu trong ngành hàng hải, hỗ trợ doanh nghiệp, ngư dân và cơ quan quản lý theo dõi hành trình tàu, tối ưu hóa vận chuyển và đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật. Bài viết này cung cấp hướng dẫn chi tiết cách sử dụng các phần mềm tra cứu tàu biển phổ biến, đồng thời làm rõ vai trò pháp lý của chúng trong bối cảnh Việt Nam. Hãy cùng ACC Cần Thơ khám phá những giải pháp hiệu quả này để nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành.

1. Tầm quan trọng của phần mềm tra cứu tàu biển trong ngành hàng hải

Việc ứng dụng phần mềm tra cứu tàu biển mang lại nhiều lợi ích thiết thực, từ tối ưu hóa hoạt động vận tải đến đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật. Các công cụ này không chỉ cung cấp thông tin thời gian thực mà còn hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc giám sát tàu thuyền, từ đó góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo và phát triển kinh tế biển. Tại Việt Nam, các quy định tại Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015 yêu cầu các doanh nghiệp vận tải biển và tàu cá phải đảm bảo an toàn hàng hải, an ninh hàng hải và bảo vệ môi trường. Phần mềm tra cứu tàu biển như MarineTraffic, VesselFinder hay eCDT VN giúp đáp ứng các yêu cầu này bằng cách cung cấp dữ liệu chính xác về vị trí, hành trình và trạng thái tàu.

Trong lĩnh vực thủy sản, việc sử dụng phần mềm tra cứu tàu biển là yếu tố then chốt để Việt Nam tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu (EC) liên quan đến chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không được quy định (IUU). Theo Luật Thủy sản 2017, các tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên bắt buộc sử dụng hệ thống giám sát hành trình để ghi nhận nhật ký khai thác và báo cáo sản lượng. Các phần mềm như eCDT VN hỗ trợ ngư dân thực hiện nghĩa vụ này, đồng thời cung cấp dữ liệu minh bạch để cơ quan chức năng kiểm tra, phù hợp với Nghị định 26/2019/NĐ-CP. Ngoài ra, các doanh nghiệp vận tải biển có thể sử dụng phần mềm để lập kế hoạch vận chuyển, dự báo thời gian đến cảng (ETA) và giảm chi phí lưu kho, đáp ứng yêu cầu tại Nghị định 08/2021/NĐ-CP về quản lý hoạt động đường thủy nội địa.

2. Hướng dẫn sử dụng các phần mềm tra cứu tàu biển phổ biến

Phần mềm tra cứu tàu biển được thiết kế với giao diện thân thiện, dễ sử dụng, phù hợp cho cả cá nhân và doanh nghiệp. Dựa trên công nghệ AIS, các công cụ này cung cấp thông tin chi tiết về vị trí, tốc độ và lộ trình tàu, hỗ trợ người dùng tối ưu hóa hoạt động vận hành. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước sử dụng các phần mềm phổ biến như MarineTraffic, VesselFinder, ShipFinder và eCDT VN, đảm bảo người dùng khai thác tối đa tính năng của chúng.

Để bắt đầu, người dùng cần truy cập vào website hoặc ứng dụng di động của phần mềm tra cứu tàu biển. Chẳng hạn, với MarineTraffic, người dùng truy cập www.marinetraffic.com, nơi cung cấp phiên bản miễn phí với các tính năng cơ bản như theo dõi vị trí tàu. Tuy nhiên, để sử dụng các chức năng nâng cao như xem lịch sử hành trình hoặc nhận thông báo thời gian thực, việc đăng ký tài khoản là cần thiết. Người dùng chỉ cần nhập email, tạo mật khẩu và xác nhận qua email để kích hoạt tài khoản. Đối với eCDT VN, phần mềm do Cục Thủy sản Việt Nam phát triển, ngư dân cần liên hệ Chi cục Thủy sản hoặc cảng vụ để được cấp tài khoản, phù hợp với quy định tại Luật Thủy sản 2017 về quản lý tàu cá.

Sau khi đăng nhập, người dùng có thể tìm kiếm thông tin tàu bằng cách nhập tên tàu, số IMO (International Maritime Organization) hoặc MMSI (Maritime Mobile Service Identity) vào thanh tìm kiếm. Ví dụ, trên VesselFinder, thanh tìm kiếm được đặt ngay trang chủ, cho phép hiển thị ngay lập tức thông tin về vị trí, tốc độ và cảng đích của tàu. Với eCDT VN, ngư dân nhập mã số tàu cá được cấp bởi cơ quan quản lý để tra cứu thông tin xuất nhập cảng và sản lượng khai thác, đáp ứng yêu cầu minh bạch hóa nguồn gốc thủy sản theo Nghị định 26/2019/NĐ-CP. Việc nhập đúng thông tin là yếu tố quan trọng để đảm bảo kết quả tra cứu chính xác.

Một khi đã truy cập thông tin tàu, người dùng có thể tùy chỉnh hiển thị dữ liệu trên bản đồ. Các phần mềm như MarineTraffic và ShipFinder cho phép bật/tắt các lớp thông tin như thời tiết, vị trí cảng biển hoặc khu vực hàng hải. Chẳng hạn, MarineTraffic cung cấp tính năng “Route Forecast” để dự đoán lộ trình tàu, giúp doanh nghiệp lập kế hoạch vận chuyển hiệu quả, phù hợp với Thông tư 18/2021/TT-BGTVT về tổ chức và hoạt động của Cảng vụ Đường thủy nội địa. Người dùng có thể truy cập menu cài đặt để điều chỉnh các thông số này theo nhu cầu.

Đối với người dùng chuyên nghiệp, các tính năng nâng cao như xem lịch sử hành trình, nhận cảnh báo khi tàu vào/ra vùng biển cụ thể hoặc xuất báo cáo dữ liệu mang lại giá trị lớn. FleetMon, một phần mềm quốc tế khác, cho phép lưu trữ dữ liệu hành trình trong 2 năm, hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết tranh chấp pháp lý liên quan đến vận chuyển, theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 về nghĩa vụ cung cấp thông tin minh bạch. Với eCDT VN, tính năng ghi nhật ký khai thác điện tử giúp ngư dân tuân thủ quy định chống khai thác IUU, đồng bộ dữ liệu khi tàu kết nối Internet tại cảng, đáp ứng Nghị định 42/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực thủy sản.

Cuối cùng, việc lưu trữ và phân tích dữ liệu là bước quan trọng để tối ưu hóa vận hành. MarineTraffic cho phép xuất dữ liệu dưới dạng bảng biểu hoặc bản đồ, giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả vận chuyển. Trong khi đó, eCDT VN lưu trữ dữ liệu tối thiểu 36 tháng tại máy chủ của cơ quan quản lý, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc theo Nghị định 26/2019/NĐ-CP. Dữ liệu này không chỉ hỗ trợ quản lý mà còn là cơ sở để giải quyết tranh chấp pháp lý hoặc kiểm tra tính minh bạch trong hoạt động khai thác.

3. Các phần mềm tra cứu tàu biển phổ biến tại Việt Nam

Tại Việt Nam, việc ứng dụng phần mềm tra cứu tàu biển được thúc đẩy mạnh mẽ để đáp ứng các yêu cầu quản lý hàng hải và thủy sản. Các phần mềm quốc tế như MarineTraffic, VesselFinder, ShipFinder, FleetMon và phần mềm nội địa như eCDT VN, VISHIPEL đều được sử dụng rộng rãi, mỗi loại có ưu điểm riêng phù hợp với nhu cầu người dùng và quy định pháp luật.

MarineTraffic là một trong những phần mềm tra cứu tàu biển hàng đầu thế giới, được sử dụng phổ biến tại Việt Nam nhờ cơ sở dữ liệu AIS toàn cầu. Phần mềm này cung cấp thông tin thời gian thực về vị trí, tốc độ và cảng đích của tàu, hỗ trợ các doanh nghiệp xuất nhập khẩu lập kế hoạch vận chuyển hiệu quả. Theo Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, việc giám sát tàu thuyền là bắt buộc để đảm bảo an toàn và an ninh hàng hải, và MarineTraffic đáp ứng yêu cầu này bằng cách cung cấp dữ liệu chính xác, minh bạch. Người dùng tại Việt Nam thường sử dụng MarineTraffic để theo dõi các tàu thương mại lớn, đặc biệt trong các tuyến vận tải quốc tế.

VesselFinder nổi bật với giao diện đơn giản và khả năng tra cứu nhanh chóng thông qua số IMO hoặc MMSI. Phần mềm này phù hợp cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp tiết kiệm chi phí vận hành mà vẫn đảm bảo theo dõi hành trình tàu theo thời gian thực. Theo Nghị định 08/2021/NĐ-CP, các doanh nghiệp vận tải đường thủy nội địa được khuyến khích sử dụng công nghệ để tối ưu hóa hoạt động, và VesselFinder là lựa chọn lý tưởng nhờ tính dễ sử dụng và chi phí hợp lý.

ShipFinder là một phần mềm khác được sử dụng tại Việt Nam, với ưu điểm là khả năng tích hợp dữ liệu thời tiết và thông tin cảng biển. Phần mềm này hỗ trợ doanh nghiệp dự đoán thời gian cập cảng và điều chỉnh lộ trình để tránh thời tiết xấu, phù hợp với quy định tại Thông tư 41/2017/TT-BGTVT về quản lý thu gom và xử lý chất thải từ tàu thuyền trong vùng nước cảng biển. ShipFinder đặc biệt hữu ích cho các doanh nghiệp vận tải cần giám sát nhiều tàu cùng lúc.

FleetMon cung cấp các tính năng nâng cao như phân tích dữ liệu hành trình và xuất báo cáo chi tiết, phù hợp cho các doanh nghiệp lớn hoặc cơ quan quản lý. Phần mềm này hỗ trợ lưu trữ dữ liệu trong thời gian dài, giúp giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến vận chuyển, chẳng hạn như tranh chấp hợp đồng hoặc kiểm tra tính minh bạch theo Bộ luật Dân sự 2015. Tại Việt Nam, FleetMon thường được sử dụng bởi các công ty logistics quốc tế có hoạt động tại các cảng lớn như Hải Phòng, Đà Nẵng và TP.HCM.

eCDT VN, được phát triển bởi Cục Thủy sản Việt Nam, là phần mềm nội địa dành riêng cho tàu cá, tập trung vào chống khai thác IUU. Phần mềm này tích hợp các tính năng như ghi nhật ký khai thác điện tử, quản lý sản lượng và đồng bộ dữ liệu khi tàu cập cảng. Theo Luật Thủy sản 2017, việc sử dụng eCDT VN là bắt buộc đối với tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên, nhằm đảm bảo minh bạch nguồn gốc thủy sản và đáp ứng yêu cầu xuất khẩu sang các thị trường như EU. Phần mềm này còn hỗ trợ ngư dân báo cáo sản lượng khai thác, phù hợp với Nghị định 26/2019/NĐ-CP.

VISHIPEL, một hệ thống giám sát tàu biển do Việt Nam phát triển, tập trung vào quản lý tàu ra vào luồng lạch và cảng biển. Phần mềm này sử dụng bản đồ số chất lượng cao, cung cấp thông tin cập nhật liên tục 24/7, phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước theo Thông tư 33/2022/TT-BGTVT về trách nhiệm của chủ phương tiện. VISHIPEL đặc biệt hữu ích cho các cảng vụ hàng hải trong việc giám sát tàu thuyền và đảm bảo an toàn giao thông hàng hải.

>>>Xem thêm tại đây Cách tra cứu căn cước công dân gắn chip

4. Câu hỏi thường gặp

Phần mềm tra cứu tàu biển có thể sử dụng trên điện thoại không?

Hầu hết các phần mềm tra cứu tàu biển như MarineTraffic, VesselFinder, ShipFinder và FleetMon đều có ứng dụng di động trên Android và iOS, với giao diện thân thiện và dễ sử dụng. Người dùng có thể tải ứng dụng từ Google Play hoặc App Store và sử dụng tài khoản đã đăng ký để truy cập. Đối với eCDT VN, ứng dụng di động cho phép ngư dân ghi nhật ký khai thác ngay cả khi không có Internet, đồng bộ dữ liệu khi tàu cập cảng, phù hợp với Nghị định 26/2019/NĐ-CP.

Việc sử dụng phần mềm tra cứu tàu biển có bắt buộc theo pháp luật Việt Nam không?

Đối với tàu cá, việc sử dụng phần mềm như eCDT VN là bắt buộc đối với tàu có chiều dài từ 15m trở lên, theo Luật Thủy sản 2017, nhằm chống khai thác IUU và đảm bảo truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đối với tàu thương mại, việc sử dụng các phần mềm như MarineTraffic hoặc VesselFinder không bắt buộc, nhưng được khuyến khích để tuân thủ các quy định về an toàn và an ninh hàng hải tại Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015. Các doanh nghiệp sử dụng phần mềm này thường để tối ưu hóa vận hành và tránh vi phạm pháp luật.

Làm sao để tích hợp phần mềm tra cứu tàu biển vào hệ thống quản lý doanh nghiệp?

Một số phần mềm như MarineTraffic và FleetMon cung cấp API (Application Programming Interface) để tích hợp dữ liệu vào hệ thống quản lý doanh nghiệp, chẳng hạn như phần mềm ERP hoặc CRM. Người dùng cần liên hệ nhà cung cấp phần mềm để được hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng API và tùy chỉnh dữ liệu. Đối với eCDT VN, dữ liệu có thể được đồng bộ với hệ thống quản lý của Chi cục Thủy sản, giúp doanh nghiệp thủy sản quản lý sản lượng và báo cáo theo Nghị định 26/2019/NĐ-CP.

Phần mềm tra cứu tàu biển không chỉ là công cụ hỗ trợ giám sát mà còn là giải pháp tối ưu để doanh nghiệp và ngư dân tuân thủ các quy định pháp luật, nâng cao hiệu quả vận hành và bảo vệ môi trường biển. Để được tư vấn thêm về cách sử dụng các phần mềm này hoặc các dịch vụ pháp lý liên quan, hãy liên hệ ACC Cần Thơ ngay hôm nay để nhận hỗ trợ chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả.