Quỹ phúc lợi của doanh nghiệp là một phần không thể thiếu trong hệ thống quản lý tài chính của các công ty, giúp nâng cao đời sống người lao động và thúc đẩy sự phát triển bền vững. Bài viết sẽ phân tích sâu về vai trò của nó, mang đến cái nhìn toàn diện cho doanh nghiệp. Cùng ACC Cần Thơ khám phá chi tiết.
1. Tầm quan trọng quỹ phúc lợi của doanh nghiệp
Quỹ phúc lợi của doanh nghiệp đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ người lao động, giúp doanh nghiệp duy trì nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường sự gắn kết nội bộ.
Theo quy định tại Bộ Luật Lao động 2019, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện các chính sách phúc lợi cho người lao động, trong đó quỹ phúc lợi là công cụ cụ thể để chi trả các hoạt động như xây dựng nhà ở tập thể, tổ chức du lịch hoặc hỗ trợ y tế. Việc trích lập quỹ này không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cá nhân cho nhân viên mà còn nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, thu hút nhân tài trong thị trường lao động cạnh tranh khốc liệt.
Hơn nữa, theo Nghị định 91/2015/NĐ-CP về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại doanh nghiệp, quỹ phúc lợi được sử dụng để đầu tư xây dựng hoặc sửa chữa các công trình phúc lợi, từ đó góp phần vào sự ổn định xã hội và phát triển kinh tế địa phương. Trong thực tế, các doanh nghiệp lớn như VinGroup hay Viettel đã chứng minh rằng, một quỹ phúc lợi mạnh mẽ có thể giảm tỷ lệ nghỉ việc lên đến 20%, theo các nghiên cứu từ Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam.
>> Đọc thêm: Hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân
2. Lợi ích của quỹ phúc lợi đối với doanh nghiệp và người lao động
Việc thành lập và sử dụng quỹ phúc lợi của doanh nghiệp mang lại lợi ích đa chiều, bắt đầu từ khía cạnh con người. Đối với người lao động, quỹ này cung cấp các hỗ trợ thiết thực như trợ cấp khó khăn đột xuất, chi trả cho hoạt động văn hóa thể thao hoặc đóng góp vào dự án phúc lợi cộng đồng, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và tăng động lực làm việc.
Theo Thông tư 28/2016/TT-BLĐTBXH hướng dẫn thực hiện quy định về lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng, doanh nghiệp có thể sử dụng quỹ để tổ chức các chương trình đào tạo kỹ năng, từ đó nâng cao năng lực chuyên môn của nhân viên mà không làm tăng gánh nặng ngân sách trực tiếp. Từ góc nhìn doanh nghiệp, quỹ phúc lợi của doanh nghiệp giúp tối ưu hóa chi phí thuế, vì theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, các khoản chi có tính chất phúc lợi chi trực tiếp cho người lao động được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, với giới hạn tổng số chi không quá 1 tháng lương bình quân thực tế thực tế trong năm tính thuế, như quy định tại Nghị định số 91/2014/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều tại các nghị định về thuế.
Hơn nữa, trong bối cảnh lạm phát và biến động kinh tế, quỹ phúc lợi giúp doanh nghiệp giữ chân nhân tài, giảm chi phí tuyển dụng mới – ước tính có thể tiết kiệm đến 30% ngân sách nhân sự theo báo cáo của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Các doanh nghiệp nhà nước còn được hỗ trợ thêm qua Nghị định số 44/2025/NĐ-CP về quản lý lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng, đảm bảo quỹ được sử dụng hiệu quả để xây dựng văn hóa doanh nghiệp bền vững.
Xem thêm: 1Khái niệm hành chính doanh nghiệp là gì?2>Khái niệm hành chính doanh nghiệp là gì?
3. Quy định pháp lý và cách thức quản lý quỹ phúc lợi
Các quy định pháp lý về quỹ phúc lợi của doanh nghiệp được xây dựng chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả sử dụng.
Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp được phép trích lập quỹ từ lợi nhuận sau thuế, với mức trích tối đa nhằm phòng ngừa lạm dụng để trốn tránh nghĩa vụ thuế. Nghị định 91/2015/NĐ-CP quy định rõ quỹ được sử dụng cho các mục đích cụ thể như đầu tư công trình phúc lợi hoặc chi trả hoạt động cho người lao động, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp phải lập báo cáo tài chính định kỳ để cơ quan nhà nước giám sát.
Trong doanh nghiệp nhà nước, Nghị định số 44/2025/NĐ-CP bổ sung các hướng dẫn về quản lý tiền lương và phúc lợi, nhấn mạnh rằng mức chi sử dụng quỹ do Tổng Giám đốc hoặc Giám đốc quyết định, nhưng phải được ghi nhận trong Quy chế quản lý và sử dụng quỹ của doanh nghiệp.
Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, Thông tư số 70/2024/TT-BTC cung cấp hướng dẫn chi tiết về chi phúc lợi, đảm bảo các khoản chi phù hợp với ngân sách nhà nước và lợi ích cộng đồng. Nhà nước khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân tham gia bằng cách ưu đãi thuế, như quy định tại Nghị định số 91/2014/NĐ-CP, cho phép trừ chi phí phúc lợi trực tiếp lên đến giới hạn một tháng lương bình quân.
Việc quản lý quỹ đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng quy chế nội bộ rõ ràng, bao gồm việc phân bổ ngân sách hàng năm và kiểm toán độc lập để tránh sai sót. Thông tư 28/2016/TT-BLĐTBXH còn hướng dẫn cách tích hợp quỹ vào hệ thống tiền lương, đảm bảo phúc lợi được phân bổ công bằng dựa trên hiệu suất lao động. Trong thực tiễn, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuân thủ nếu không có tư vấn chuyên sâu, dẫn đến rủi ro pháp lý như phạt hành chính hoặc truy thu thuế.
Xem thêm: 1Loại hình công ty nào được phát hành cổ phiếu?2>Loại hình công ty nào được phát hành cổ phiếu?
4. Ứng dụng thực tiễn và thách thức trong việc triển khai quỹ phúc lợi
Trong ứng dụng thực tiễn, quỹ phúc lợi của doanh nghiệp đã chứng minh hiệu quả qua các case study từ các tập đoàn lớn tại Việt Nam.
Theo Bộ Luật Lao động 2019, doanh nghiệp phải ưu tiên phúc lợi cho nhóm lao động nữ và người khuyết tật, sử dụng quỹ để chi trả bảo hiểm y tế bổ sung hoặc hỗ trợ con cái học tập. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là xác định mức trích lập hợp lý, vì Nghị định 91/2015/NĐ-CP yêu cầu không vượt quá ngưỡng để tránh bị cơ quan thuế kiểm tra. Nhiều doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn do thiếu nguồn lực kế toán, dẫn đến tình trạng quỹ bị sử dụng không hiệu quả hoặc chậm trễ trong báo cáo.
Ngoài ra, trong bối cảnh dịch bệnh, quỹ phúc lợi đã được mở rộng để hỗ trợ trợ cấp y tế, như trường hợp các doanh nghiệp dệt may chi hơn 10% quỹ cho vaccine và kiểm tra sức khỏe. Để vượt qua thách thức, doanh nghiệp cần đào tạo nội bộ về quy định pháp lý, đồng thời hợp tác với các đơn vị tư vấn để tối ưu hóa lợi ích thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
5. Câu hỏi thường gặp
Quỹ phúc lợi của doanh nghiệp được trích lập từ nguồn nào?
Quỹ phúc lợi của doanh nghiệp được trích lập chủ yếu từ lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp, theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Mức trích lập do doanh nghiệp quyết định nhưng phải tuân thủ giới hạn để tránh lạm dụng, như không vượt quá mức khuyến nghị để phòng ngừa trốn thuế.
Mức chi sử dụng quỹ phúc lợi có giới hạn không?
Có, mức chi sử dụng quỹ phúc lợi được giới hạn theo quy định pháp lý để đảm bảo tính bền vững. Theo Nghị định số 91/2014/NĐ-CP, tổng chi phúc lợi trực tiếp cho người lao động không vượt quá 1 tháng lương bình quân thực tế trong năm tính thuế khi xác định thu nhập chịu thuế. Mức chi cụ thể do Tổng Giám đốc quyết định và phải phù hợp với Quy chế quản lý quỹ, đồng thời được Thông tư 28/2016/TT-BLĐTBXH hướng dẫn để ưu tiên các hoạt động thiết thực như hỗ trợ y tế hoặc văn hóa.
Doanh nghiệp tư nhân có bắt buộc phải lập quỹ phúc lợi không?
Không bắt buộc đối với doanh nghiệp tư nhân nhỏ, nhưng Luật Lao động 2019 khuyến khích thực hiện để nâng cao phúc lợi người lao động. Doanh nghiệp lớn hơn cần tuân thủ các quy định về chi phúc lợi để được ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
Quỹ phúc lợi của doanh nghiệp không chỉ là công cụ hỗ trợ người lao động mà còn là yếu tố quyết định sự thành công lâu dài của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh. Việc tuân thủ pháp luật và quản lý hiệu quả quỹ sẽ mang lại lợi ích kinh tế – xã hội to lớn. Để được tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ thực hiện, hãy liên hệ ACC Cần Thơ ngay hôm nay, đội ngũ chuyên gia sẽ đồng hành cùng bạn xây dựng chiến lược phúc lợi bền vững.
Để lại một bình luận