Tranh chấp về thừa kế là tranh chấp thường xuyên xảy ra với những vấn đề và trường hợp tranh chấp khác nhau. Có thể nói rằng, trong lĩnh vực về thừa kế thì tranh chấp thừa kế là khía cạnh được quan tâm hàng đầu. Hãy cùng tìm hiểu về các loại tranh chấp về thừa kế chi tiết qua bài viết bên dưới nhé.
1. Quy định về thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật
Trước hết, cần tìm hiểu quyền thừa kế được pháp luật quy định như thế nào? Theo Điều 609 Bộ luật dân sự năm 2015: “Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Người thừa kế không là cá nhân có quyền hưởng di sản theo di chúc.” Như vậy đối với quyền thừa kế thì người thừa kế có thể được hưởng thừa kế theo hai cách là thừa kế theo di chúc hoặc thừa kế theo pháp luật.
Thừa kế theo di chúc được áp dụng khi một người sau khi chết đi có để lại di chúc nhằm phân chia di sản của mình. Việc lập di chúc hoàn toàn phụ thuộc về ý chí cá nhân của người lập với mục đích định đoạt và phân chia tài sản. Tuy nhiên, không phải lúc nào một người qua đời có để lại di chúc thì di chúc đó sẽ phát sinh hiệu lực và phần di sản sẽ được chia theo nội dung của di chúc. Theo đó, di chúc được người lập để lại phải là bản di chúc hợp pháp theo quy định của Bộ luật dân sự, tức nếu di chúc để lại được xác định là di chúc không hợp pháp thì những người thừa kế cũng không thể hưởng di sản theo di chúc. Với tính chất là dựa vào ý chí của người lập di chúc nên pháp luật cũng không có cơ chế can thiệp vào nội dung của di chúc rằng phân chia tài sản như thế nào hay phân chia cho ai, duy chỉ có trường hợp thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc được pháp luật đặt ra quy định nhằm bảo vệ những người yếu thế.
Thừa kế theo pháp luật được áp dụng khi thuộc một trong các trường hợp quy định tại Điều 650 Bộ luật dân sự năm 2015 như không có di chúc, di chúc không hợp pháp hay có phần di sản không được định đoạt trong di chúc…Tức đối với trường hợp này việc phân chia di sản không phụ thuộc vào ý chí của người chết nữa mà phụ thuộc hoàn toàn vào quy định của pháp luật. Pháp luật cũng đã đặt ra những quy định vô cùng chặt chẽ để phân chia di sản nhằm đảm bảo được sự công bằng, minh bạch, công sức đóng góp và nghĩa vụ về tài sản đối với từng người thừa kế. So với di chúc thì thừa kế theo pháp luật được quy định rõ ràng và thống nhất hơn do không có sự thể hiện ý chí chủ quan của bất kỳ ai
Nhìn chung, dù phân chia thừa kế theo di chúc hay theo pháp luật thì tranh chấp về thừa kế là một điều không thể tránh khỏi. Do đó, những người thừa kế cần phải thực hiện những biện pháp để giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật.
Xem thêm: Mẫu giấy ủy quyền thừa kế tài sản, đất đai tại đây
2. Các loại tranh chấp về thừa kế đầy đủ
Trên thực tế xảy ra rất nhiều loại tranh chấp khác nhau liên quan đến tài sản như tranh chấp về nhà ở, về đất, về tiền bạc, về quyền thừa kế, ai thừa kế nhiều ai thừa kế ít hay về nghĩa vụ của người thừa kế cần phải thực hiện sau khi được hưởng di sản thừa kế. Tuy nhiên, nhìn chung, các loại tranh chấp về thừa kế được nêu ra dưới đây là những loại tranh chấp xảy ra phổ biến nhất:
- Phân chia di sản không đồng đều: phần nội dung về phân chia tài sản sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến những người thừa kế. Tùy vào người lập di chúc từ phần di sản được phân chia giữa những người thừa kế có thể ít hơn hoặc nhiều hơn người còn lại, điều này dẫn đến tranh chấp về phân chia di sản.
- Tranh chấp về nghĩa vụ: bên cạnh quyền lợi được hưởng từ phần di sản thì sẽ đi kèm theo nghĩa vụ, trong đó có nghĩa vụ thanh toán. Sau khi được phân chia, từng phần di sản sẽ có từng phần nghĩa vụ thanh toán nhất định (nếu có), khi này sẽ phát sinh tranh chấp rằng phần thực hiện nghĩa vụ của ai nhiều ai, ai ít hơn.
- Tranh chấp phát sinh khi không có di chúc: khi không có di chúc thì phải phân chia di sản theo pháp luật, theo hàng thừa kế, tuy nhiên cũng phải được dựa nhiều yếu tố khác. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tranh chấp về hàng thừa kế.
- Tranh chấp về phần di sản chưa được định đoạt: đối với phần di sản của người để lại, người lập di chúc hoàn toàn có quyền quyết định, nhưng trong một số trường hợp thì phần di sản trên thực tế chưa được phân chia hết trong di chúc dẫn đến phần tài sản đó chưa có người thừa kế. Khi phần đó được xác định theo pháp luật thì tranh chấp có thể sẽ xảy ra giữa những người thừa kế trong việc thừa hưởng phần di sản này.
3. Giải quyết tranh chấp thừa kế
Tranh chấp thừa kế mặc dù là tranh chấp thường xuyên xảy ra nhưng thủ tục giải quyết vấn đề này lại vô cùng phức tạp. Nó không những ảnh hưởng đến quyền lợi, nghĩa vụ của những người thừa kế mà còn là mối quan hệ trong một gia đình vì đa số những người thừa kế đều sẽ là những người thân ruột thịt của nhau.
Khi một tranh chấp xảy ra, pháp luật luôn ưu tiên việc thỏa thuận, hòa giải giữa các bên có liên quan nhằm hạn chế được những rắc rối về mặt thủ tục hay phải nhờ đến sự trợ giúp của cơ quan có thẩm quyền. Lợi ích của việc hòa giải tại chỗ được thể hiện ở rất nhiều điểm, nhưng trên thực tế thì quá trình này có rất hiếm trường hợp hòa giải thành vì nhìn chung khi đã ảnh hưởng đến quyền lợi thì không phải ai cũng có thể nhận phần thiệt thòi về mình.
Một khi biện pháp hòa giải không thể được thực hiện nữa, không có bên đã mất lòng tin, không tìm được tiếng nói chung hay xảy ra những xung đột không đáng có thì việc khởi kiện tranh chấp thành một vụ án dân sự sẽ là biện pháp giải quyết được tận gốc vấn đề khi có sự can thiệp trực tiếp và xét xử của pháp luật. Theo Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự hiện hành thì tranh chấp về thừa kế tài sản sẽ thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân. Quy định chi tiết về trình tự, thủ tục, và quy trình xét xử được ghi nhận theo Bộ luật Tố tụng dân sự.
4. Thừa kế thế vị được hiểu như thế nào?
Thừa kế thế vị được xem là một trường hợp thừa kế khá đặc biệt đối với những người được hưởng thừa kế. Theo Điều 652 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định thừa kế thế vị xảy ra khi con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.
Xem thêm: Phân chia tài sản theo di chúc được quy định như thế nào? tại đây
5. Câu hỏi thường gặp
Di chúc là gì?
Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.
Di chúc được lập theo mấy hình thức?
Có hai hình thức để lập di chúc là di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng.
Di sản thừa kế theo pháp luật được phân chia như thế nào?
Trường hợp thừa kế theo pháp luật thì di sản được phân chia theo hàng thừa kế. Ngoài ra còn các yếu tố có liên quan như ai không được hưởng thừa kế hay thừa kế thế vị.
Tranh chấp về thừa kế nếu có phần di sản nằm ở nước ngoài thì thuộc thẩm quyền giải quyết của ai?
Thông thường, nếu tranh chấp thừa kế có liên quan đến phần di sản đang ở nước ngoài thì thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp tỉnh.
Hy vọng bài viết trên của đã cung cấp đến quý độc giả những thông tin cần thiết về các loại tranh chấp về thừa kế. Mọi thông tin thắc mắc, fv88 tài xỉu có thể liên hệ fv888 để biết thêm chi tiết.
Để lại một bình luận